Voor het eerst sinds 2018 streek de Euregionale Matjesparty neer in Duitsland. Een reddingsboot van de vrijwillige reddingsorganisatie DLRG bracht het traditionele vaatje haring onder toeziend oog van tientallen watertandende toeschouwers aan land op het strand van de Dreiländersee bij Gronau. Daarmee was de start van de allereerste Euregio Matjesparty in Nordrhein-Westfalen een feit.
Het goud van de Hanze
Duitsers weten veel van vis, iets dat door de Nederlanders schromelijk wordt onderschat. Over het algemeen hebben ze veel interesse in product- en procesdetails en dat geldt ook voor vis. Duitsers kennen de soorten, weten hoe je ze schoonmaakt en bereidt. Neem dat aan van de scribent van dienst, die vijf jaar vis deed op markten in de Nederlands-Duitse grensstreek. De visspecialiteit van de Nederlander zit hem in de kweek, vangst en handel.
1000 jaar geleden was de rolverdeling andersom. Met de haringrijke Oostzee voor de deur was vis in Duitsland al vroeg een echte industrie. Terwijl Nederlanders in kleine bootjes op de Noordzee naar het zilver zochten, ontwikkelden de Duitsers manieren om al die vis in te leggen, zodat het langer bewaard kon blijven. Waar Nederlanders nog nooit van zout gehoord hadden, was Duitsland bezig met kaken, pekelen en inleggen. Fermenteren dus. Ja, dat leest u goed: de Hollandse Nieuwe heeft Duitse wortels.
Van vrijheid naar verbroeding
Overbevissing van de Oostzee maakte een einde aan de gouden business van de Duitstalige Hanzesteden. De Noordzee werd belangrijk en daar heersten inmiddels Hollanders en Zeeuwen onder de vlag van een Republiek, die zich probeerde te ontworstelen aan de Spaanse overheersing. We kennen in Nederland allemaal de verhalen van Piet Hein en de Zilvervloot, van de Geuzen en Den Briel, maar het was de Nederlandse haringvloot die de 80-jarige oorlog financieel mogelijk maakte.
Vroeger mocht alleen de adel jagen op wilde dieren, maar vis was voor iedereen beschikbaar. Het was een goede bron van eiwitten, gezond en goedkoop bovendien. Geen wonder dus dat we veel folkloristische tradities kennen die mensen bij elkaar brengen: Hollandse Nieuwe, Heringbiete en de Haring op een Stok (in Zuid-Duitsland). Vis verbroedert, al eeuwen.
Liever een goede buur, dan een verre vriend
De Euroregionale Matjesparty stond in het teken van het versterken van de innige band die er in de grensstreek is. Bijna de helft van de bezoekers was Duits, een relatieve verdubbeling ten opzichte van voorgaande edities. Een goede stabiele buur blijkt in een dynamische wereld belangrijker dan een wat flamboyante verre vriend. Duitse familiebedrijven zijn bovendien erg gecharmeerd van de hoogwaardige Nederlandse maakindustrie. De traditionele verkoop van een vaatje haring bracht uiteindelijk Euro 4.650 op. Dat komt ten goede aan de Duitse Reddingsbrigade DLRG, één van de grootste vrijwilligersorganisaties ter wereld.
