Onzichtbaar probleem in Berlijn en Amsterdam: jongvolwassenen op straat door wooncrisis

Dak- en thuisloze jongvolwassenen

Het nijpende gebrek aan betaalbare woonruimte in Berlijn en Amsterdam zorgt ervoor dat veel jonge mensen op straat moeten leven. Een onzichtbaar probleem, want dak- en thuisloze jongvolwassenen zijn niet of nauwelijks in beeld. Hoe pakken de hoofdsteden dit aan? Duitslandnieuws gaat in gesprek met hulpverleners.

Jongvolwassenen die op straat belanden door de wooncrisis, een vrijwel onzichtbaar probleem dat zowel in Amsterdam als in Berlijn speelt. Waarom is er zo weinig over bekend en welke oplossingen zijn er? Hulpverleners in beide hoofdsteden luiden de noodklok.

Jonge mensen met een kwetsbare achtergrond, zoals verslavingsproblematiek, lopen volgens Marcel Nouvertne het grootste risico om de dupe te worden van de woningnood. De projectmanager bij de Berlijnse daklozenhulporganisatie KLIK zet zich in voor dak- en thuisloze jongvolwassenen tussen de 18 en 27 jaar oud. KLIK voorziet in eerste levensbehoeften zoals warme maaltijden en douches, maar ook counselingsgesprekken en sociaal advies.

Berlijn kan meer doen voor dak- en thuisloze jongvolwassenen

Berlijn telt zo’n 10.000 dak- en thuislozen, volgens het Duitse journaal Tagesschau. Exacte cijfers ontbreken over het aantal jongvolwassenen binnen deze groep. “Die harde cijfers zijn moeilijk te verkrijgen, want dak- en thuisloze jongvolwassenen zijn niet duidelijk in beeld. Ze komen en gaan. Het monitoren van deze groep is daarom lastig”, aldus Katarina Dubcova, bijstandsmedewerker bij KLIK.

“Er is een ernstig tekort aan betaalbare en sociale woningen in Berlijn en dat is een enorm probleem voor kwetsbare jonge mensen. Ze kampen met verschillende soorten problematiek, zoals verslaving of depressie en kunnen daardoor niet werken”, aldus Nouverte. Er ontstaat zo een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is.

De hulp vanuit de Berlijnse gemeente kan beter als het aan de beide hulpverleners ligt. “De belangrijkste oplossing is het voorzien in veel meer woonplekken. En nog belangrijker: deze moeten betaalbaar zijn. Daarnaast moeten er meer dak- en thuislozen opvangplekken beschikbaar zijn voor jonge mensen. “Deze jongvolwassenen willen vaak niet naar de algemene opvangplekken. Zij associëren zichzelf niet met een oudere generatie dak- en thuislozen en vinden daar geen aansluiting.” Dat kan volgens Marcel komen door bijvoorbeeld een intolerantie jegens de lhbtiq+ gemeenschap of racistische uitingen.

Berlijn bouwt te weinig woningen

“Het grootste probleem voor jonge mensen die dak- of thuisloos zijn, is de huidige wooncrisis in Berlijn“, zegt voormalig FDP-politicus Tobias Bauschke tegen de Berliner Zeitung. Om dit probleem op te lossen, zullen er dus snel een hoop betaalbare woningen bijgebouwd moeten worden.

Dat klinkt als een heldere oplossing, maar de praktijk is weerbarstig. In werkelijkheid wordt er steeds minder bijgebouwd in Berlijn. Volgens de sociale vereniging Neue Wege für Berlin zijn er een paar manieren om dit op te lossen. ‘’De financieringsprogramma’s voor sociale en en vooral betaalbare woningen moeten worden uitgebreid. De stadsdeelstaat Berlijn moet voor meer bouwgrond zorgen en het tekort aan bouwgrond tegengaan door nieuwe staatsbouwgrond te kopen of aan te wijzen – ook in de buitenwijken.’’ En tenslotte: bouwen moet simpelweg goedkoper worden.  

Hoe zit dat in de Nederlandse hoofdstad?

Niet alleen in Berlijn is de woonnood hoog, ook in Amsterdam resulteert het gebrek aan woonplekken in dak- en thuisloze jongvolwassenen. Amsterdam is met 820.000 inwoners meer dan viermaal zo klein dan Berlijn (3,6 miljoen). Toch zijn de problemen niet minder groot.

Hoe daklozen precies worden geteld, kan per stad afwijken. Hierdoor kan je je afvragen of er een echte één-op-één vergelijking te maken valt. Zeker is dat de toename van de problematiek door hulpverleners in beide steden wordt herkend.

Net als in Berlijn ontbreken in Amsterdam exacte cijfers over het aantal jongvolwassen dak- en thuislozen doordat deze groep ‘onzichtbaar’ is, volgens Menno de Boer, woordvoerder van het Leger des Heils. ‘’Ze slapen bij vrienden of kennissen en hoppen van plek naar plek. Op deze manier is er weinig zicht op hen en dat bemoeilijkt het geven van hulp.”

Dat het woningtekort een groot probleem vormt voor jongvolwassenen in heel Nederland, bevestigt De Boer. ‘’Betaalbare en passende woonplekken zijn er gewoon niet. Dat tekort is overal een enorm probleem. Wij zien dat veel jonge mensen hierdoor dakloos raken.’’ Volgens het Leger des Heils is het heel belangrijk dat er meer samengewerkt gaat worden op landelijk niveau. “Rijksoverheid, gemeenten, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties en de samenleving moeten met elkaar de schouders eronder zetten, want samenleven doe je niet alleen”, zegt bestuursvoorzitter Harm Slomp in gesprek met het Leger des Heils.

Het meest urgente probleem voor deze jonge mensen is volgens de hulpverleners in zowel Amsterdam als Berlijn de wooncrisis. “Zorg voor woonplekken voor deze kwetsbare groep, het is hard nodig”, aldus Nouvertne.

Weet je dankzij dit artikel meer over Duitsland? Deel het met je collega's en vrienden:

Artikel door:
Avatar foto