De Duitse regering heeft vanaf 16 september grenscontroles ingevoerd bij alle landsgrenzen, dus ook die met hun noordwesterbuur Nederland. Het zal directe gevolgen hebben voor ons land, zegt Derk Marseille, correspondent in Duitsland. “Vooral de Nederlandse logistieke sector gaat het voelen”.
Het besluit om de grenscontroles in te voeren is genomen om de instroom van illegale migranten tegen te gaan en islamitische terreur te bestrijden, zei Minister van Binnenlandse Zaken Nancy Faeser. De druk om grenscontroles in te voeren nam in de weken voorafgaande aan het besluit toe, na onder meer de mesaanval in Solingen, waarbij een uitgeprocedeerde asielzoeker drie mensen doodstak.
Uitbreiding van Grenscontroles
Minister Faeser benadrukte dat Duitsland sinds oktober al meer dan 30.000 mensen die niet over de juiste papieren beschikten aan de grens heeft teruggestuurd. “Daarom breiden we onze tijdelijke binnengrenscontroles uit naar alle Duitse landgrenzen.”. Hoewel er duizend extra banen bij de Bundespolizei zijn gecreëerd, is het onduidelijk of dat voldoende zal zijn om volledige grensdekking te garanderen. De grenscontroles zullen voornamelijk mobiel zijn, zoals al het geval is bij de grenzen met Polen, Tsjechië, en Zwitserland.
Impact op Nederland
De uitbreiding van de Duitse grenscontroles zal directe gevolgen hebben voor Nederland, vertelt Derk Marseille, correspondent in Duitsland. “Zo zullen Nederlandse automobilisten en vrachtwagenchauffeurs zich moeten voorbereiden op paspoortcontroles en lange wachttijden aan de grens. Dit zal vooral impact hebben op de logistieke sector, die dagelijks afhankelijk is van een soepele doorstroming van goederen over de grens.”
Volgens Marseille zal het leiden tot aanzienlijke vertragingen, vergelijkbaar met de situatie aan de grens tussen Duitsland en Polen. “Dagelijks gaan alleen al meer dan 300 Nederlandse vrachtwagens met verse bloemen de grens over. De logistieke relatie tussen Nederland en Duitsland is enorm, en deze maatregelen zullen flinke gevolgen hebben”.
Achtergrond en Juridische Grondslag
De beslissing om grenscontroles in te stellen komt niet uit de lucht vallen. Na de islamitische terreuraanslag in Solingen eerder dit jaar besloot het Duitse kabinet het uitzettingsbeleid strenger te handhaven. Deze aanscherping wordt ook ingegeven door de opkomst van de rechts-populistische partij Alternative für Deutschland (AfD) en druk vanuit de Duitse oppositiepartijen CDU en CSU, die pleiten voor strengere migratiemaatregelen.
Er is echter nog onzekerheid over de juridische grondslag van deze grenscontroles binnen het Schengenverdrag, dat vrij verkeer van personen binnen Europa garandeert. Minister Faeser verklaarde dat er nauw met Brussel is samengewerkt om dit juridisch sluitend te maken en dat er al een aanvraag is ingediend om deze maatregelen te rechtvaardigen. Dit besluit kan een domino-effect hebben op andere Europese landen die hun eigen grenscontroles zouden willen invoeren.
Het is overigens niet voor het eerst dat Duitsland de controle aan de grenzen verscherpt. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook in 2015, toen de toestroom van vluchtelingen extreem hoog was.
Reactie uit Nederland
Het Nederlandse ministerie van Asiel en Migratie heeft aangegeven dat de Duitse stap niet als een verrassing komt. Toch benadrukt het ministerie dat de gevolgen, vooral op het gebied van handel, nog nader onderzocht moeten worden. Het ministerie liet weten dat er zeker zorgen zijn over de impact op de handel en logistiek, vooral gezien de nauwe economische banden tussen Nederland en Duitsland. De komende weken zullen Nederlandse ondernemers en de logistieke sector zich moeten voorbereiden op deze veranderingen, die naar verwachting de handel en het personenverkeer tussen beide landen flink zullen verstoren, aldus het ministerie.
De Rijksoverheid wijst in het reisadvies voor Duitsland al wel op de vertraging waar rekening mee moet worden gehouden bij het oversteken van de grens.
