Bosch Beton bouwt zijn eigen fabriek in Duitsland

Automatisering, innovatie en duurzaamheid. Het zijn begrippen die passen bij Bosch Beton. Het bedrijf begon in Kootwijkerbroek en groeide al snel uit tot een gerespecteerde internationale speler. Na de overname van vader Gert van den Bosch zetten co-CEO’s Brechtje Van den Beuken – Van den Bosch en Gerard van den Bosch de volgende stap. 

Met de bouw van een eigen betonfabriek in Münsingen, Zuid-Duitsland, worden regionale klanten uit de agri en infra op hun wenken bediend. In de glooiende heuvels van Baden-Württemberg ligt één van de sterkste economische regio’s van Europa met Oostenrijk en Zwitserland om de hoek.

Innovatief familiebedrijf

Het eerste blokje beton uit de nieuwe fabriek in Barneveld ligt in de hoek van de ontvangsthal. Met de handtekeningen van de familie Van den Bosch staat het symbool voor de persoonlijke benadering van de klanten en de kwaliteit van het product. Buiten staat het kernproduct gereed voor transport: de 4 meter lange betonnen keerwanden.

De internationale uitbreiding is het gevolg van een jarenlange organische groei die tot stand kwam via het bestaande netwerk. Met de eigen fabriek die in 2027 operationeel moet zijn, kiest de directie met deze investering voor een versnelling van de groei.

Het resultaat van vele kleine stapjes die in de afgelopen twintig jaar werden gezet. Zoals het diversificeren van de afzetkanalen, het oprichten van de Duitse BV (GmbH), het aannemen van lokaal personeel en de doorontwikkeling van het productportfolio naar Duitse standaarden. Vaak nog strenger dan de EU-norm.

Gerard van den Bosch en zijn zus Brechtje van den Beuken-van den Bosch zijn niet het type ondernemers dat met een PowerPoint Duitsland binnenstapt. Ze zijn de kinderen van Gert van den Bosch, die in 1968 begon met betonnen keerwanden vanuit Kootwijkerbroek. Nuchter. Degelijk. Doen. In 2019 namen ze het stokje over. De fabriek staat inmiddels langs de A1 bij Barneveld, maar groeit al uit zijn jasje. De tweede productielocatie met het eigen Duits team is een grote stap, maar geen onlogische.

“Destijds Toen we werkten we met lokale dealers, en  wist je niet welke offertes er lagen, welke aanvragen er waren. Daar had je helemaal geen zicht op“, zegt Brechtje. van den Beuken – Van den Bosch. Broer Gerard vult aan: „Als er een order binnenkwam uit het buitenland dat was dat prima. Maar echt fundamenteel bouwen aan die markt? Nee.“

Brechtje Van den Beuken – Van den Bosch, co-CEO Bosch Beton

‘Vanuit een Nederlandse BV leveren of vanuit een GmbH dat is een andere wereld. Duitsers Mensen krijgen meer vertrouwen in je. Alles wordt makkelijker’

Belangrijke lessen over zakendoen in Duitsland

Aan de acceleratie van de groei lag een belangrijke les ten grondslag: Duitsland is anders. Als voorbeeld geldt de snelle groei van de biogasmarkt rond 2008. Wie biogas produceert, heeft grote silo’s nodig en die hebben andere technische eisen dan de klassieke agrarische silo voor mais of gras. Hoewel Bosch Beton keerwanden leverde die voldeden aan de Europese vereisten golden in Duitsland aanvullende normeringen. Biogasprocessen brengen andere krachten met zich mee dan wat producenten en klanten gewend waren. Wanden die het goed deden in een reguliere situatie, kwamen onder druk te staan.

Het was een wake-up call. Door Samen met de Wageningen Universiteit werd onderzocht wat er precies gebeurt in biogassilo’s: droogstofgehalten, fermentatieprocessen, optimale haksellengtes. Op basis daarvan werd een volledig nieuw assortiment ontwikkeld en opnieuw geconstrueerd naar de Duitse norm, getoetst door Duitse ingenieurpartners en goedgekeurd door de lokale instanties.

„Dat was een heel traject“, zegt Brechtje Van den Beuken – Van den Bosch. „Maar sindsdien hebben we eigenlijk nooit meer een klacht gehad.“ Het verrassende bijeffect: het nieuwe assortiment bleek ook in Nederland bruikbaar voor zwaardere belastingsklassen en dus een uitbreiding voor ander type klant in eigen land.

Gerard van den Bosch, co-CEO Bosch Beton

„Duitsland is Europabreed het meest extreem in veiligheidsmarges en rekenfactoren. Als iets daar voldoet, voldoet het overal“

Duitsland bouwt door, infraprojecten in Zuid-Duitsland

Op de inframarkt speelde een ander vraagstuk. Bosch Beton werkt met elementen van vier meter. De Duitse markt was gewend aan stukken van één meter die makkelijker te plaatsen zijn op pallets. Maar ook arbeidsintensief. Brechtje van den Beuken – Van den Bosch: „Ga maar eens twintig keer een meterstuk plaatsen. Als wij komen dan stellen we vijf wanden van vier meter. Dat zijn maar 5 handelingen in plaats van 20, zonder us geen mortelbed of aanstorten. Dat maakt ons stukken efficiënter.”

Om de markt hiervan te overtuigen, gaan ze samen met een Duitse verkoper langs klanten. Presenteren, luisteren en aanpassen. Het ging niet vanzelf. „In het begin was het steeds: ja maar ik wil toch liever een meterstuk.” Daar gingen we niet in mee. “Nu zien we dat de markt meebeweegt.“ zegt Brechtje.  van den Beuken – Van den Bosch.

Bouw van de nieuwe fabriek in Münsingen

De stap naar een eigen fabriek in Duitsland werd steeds aantrekkelijker. Transportkosten stijgen. CO₂-druk neemt toe. Beton is zwaar. En klanten bevinden liggen zich soms 700 kilometer verderop.

De vraag was: Noord of Zuid? Analyses volgden. Zuid won: meer agrarisch potentieel, meer infrastructuurprojecten, een nieuw afzetgebied buiten het huidige leveringsgebied. De zoekruimte: in de driehoek München – Nürnberg – Stuttgart.

Idealiter een locatie direct langs de autobaan, zoals Barneveld langs de A1 ligt. Maar die kavels waren er niet op korte termijn. Wachten tot 2029 of 2030 terwijl de markt doorgroeit? Dat was geen optie.

Toen kwam Münsingen dat op een halfuur rijden ligt van snelwegen in alle richtingen. Op papier iets minder ideaal, maar na een analyse van bestaande opdrachten en offertes wel een haalbare kaart. “Een deel van oOnze klanten zijn vaak boeren. Die zitten niet langs de snelweg“, zegt Brechtje. co-CEO Van Den Beuken – Van den Bosch. „Dichtbij de klant zijn, is belangrijker dan dichtbij de weg zitten.“

Bosch Beton gaat internationaal met de Rabobank

Nadat de Rabobank eerder de bouw van de Nederlandse fabriek financierde, volgt nu de logische internationale opvolging bij de bouw van de fabriek in Duitsland. Het praktische voordeel zit hem in de structuur: één bank met standaard documentatie voor meerdere landen. Brechtje van den Beuken – van den Bosch: “Als we de financiering apart met een Duitse bank hadden moeten doen, was het een totaal ander verhaal geworden. Nu kunnen we het op groepsniveau aanpakken. De bank weet wat erachter zit. Dat geeft comfort aan beide kanten.“

Gerard van den Bosch, co-CEO

“Ondernemerschap moet gezien worden. Als een bank meedenkt vanuit je groeiambitie en niet alleen naar de balans kijkt dan werkt het.“

Jacques Kleuskens, head International Desk Germany

“Ik ben onder de indruk van de manier hoe Bosch Beton deze bouw in Duitsland aanpakt. Nederlands pragmatisme gecombineerd met Duitse planmatigheid en voorbereiding. En alles ademt kwaliteit.”

Johan van Leeuwen, relatiemanager Grootzakelijk Bouw en Vastgoed

“Bij Rabobank herkennen we de kracht van ondernemerschap dat diepgeworteld is in de regio. Bosch Beton is een prachtig voorbeeld van een bedrijf dat vanuit Barneveld lokaal betrokken is, maar tegelijk nationaal en internationaal impact maakt. Dat sluit naadloos aan bij onze rol: dichtbij in de gemeenschap, en tegelijk een partner die klanten ondersteunt bij hun groeiambities. Lokaal, landelijk én wereldwijd.”

Stephanie Van der Weide, Rabobank

“De internationale stap van Bosch Beton laat zien dat het speelveld complexer wordt zodra ondernemerschap de grens overgaat. Wat daarbij het verschil maakt, is hoe lokale aanwezigheid, marktkennis en een sterke structuur samenkomen om verdere groei mogelijk te maken.”

Recruitment op een krappe arbeidsmarkt

De eerste sleutelposities zijn ingevuld. Gerd Baur, zelf afkomstig uit de regio, is aangesteld als vestigingsdirecteur voor de locatie in Duitsland en werkt al regelmatig mee vanuit het kantoor in Barneveld. De wervingscampagne heeft een talentpool van met meer dan 300 geschikte kandidaten opgeleverd. Van hen kunnen 35 mensen meteen aan de slag.

Gerd Baur, directeur Bosch Beton Münsingen.

“Het DNA van Bosch Beton, de spirit van Barneveld, het vuur in de ogen, dat is voor mij heel belangrijk, dat wil ik ook in Münsingen hebben.”

Thuis in Münsingen

Vanaf het eerste moment dat ze kennismaakten met de gemeente Stadt burgemeester in Münsingen was het gevoel goed. De burgemeester was tot in detail op de hoogte van het productieproces en de innovatieve manier van werken. Tijdens de gemeenteraadsbestuursvergadering waar het officiële besluit werd genomen om de kavels toe te wijzen aan Bosch Beton, zaten directeuren Gerard en Brechtje in een klein kamertje meer dan 2 uur te wachten op de beslissing. Er ging een hoop door hun hoofd op dat moment. De weg er naartoe was lang, maar uiteindelijk met een gedroomd resultaat. Brechtje Van den Beuken – Van den Bosch: “Als de fabriek uiteindelijk staat en functioneert, en we kunnen er gewoon naartoe rijden. Dat is het moment waar we zo lang naartoe gewerkt hebben. Daar kijk ik naar uit.”