Ga naar inhoud

Business met Hitler: wie verdient geld aan Mein Kampf?

Hitlers Mein Kampf is sinds de jaarwisseling niet aan te slepen in de Duitse boekwinkels. Dat betekent niet dat de omstreden bundel sinds de oorlog nergens te krijgen was. In verschillende landen lag het sinds de eerste uitgave gewoon in de winkels en het waren niet alleen neonazi's die daar geld aan verdienden.

Mein Kampf lag in 1925 voor het eerst in de winkels. In het boek beschreef de Führer zijn haat tegenover joden, Slavische volken en hoe er Lebensraum in het oosten moest worden gecreëerd voor ‘zijn’ volk.  Sven-Felix Kellerhof is journalist bij de krant Die Welt en schreef een boek over de carrière van Mein Kampf. Daarvoor onderzocht hij ook de geldstromen.

Kassa voor Hitler

Kellerhof schat in dat Hitler zelf tot zijn dood er zo’n 12 miljoen Reichsmark aan heeft verdiend. “Dat zou met de huidige koopkracht in euro’s zo’n 150 miljoen euro zijn. Een hoop geld dus.” Want, geen exemplaar was gratis. Volgens Kellerhof is het een legende dat de boeken voor niets werden weggegeven omdat de nazi’s het destijds nou eenmaal een prachtige boodschap vonden. “Waarschijnlijk moest zelfs het ministerie van propaganda ervoor betalen.”

Sven-Felix Kellerhof, journalist bij Die Welt, schreef een boek over Mein Kampf. Foto: Die Welt.
Sven-Felix Kellerhof, journalist bij Die Welt, schreef een boek over Mein Kampf. Foto: Die Welt.

 

Anderen in het buitenland die een graantje meepikten aan het gehate boek zijn lastiger te achterhalen, zegt Kellerhof. “In veel landen is het boek nooit verboden geweest, iedereen kon het daar altijd kopen. Duitsland heeft wel geprobeerd om het boek in andere landen te verbieden. Dat lukte bijvoorbeeld in Tsjechië in 2000.” Ook in Nederland is de verkoop nog altijd verboden.

In Groot-Brittanië en de Verenigde Staten gaan de opbrengsten naar welzijnsorganisaties. “Na de oorlog klopten uitgeverijen met het geld bij de Duitse ambassades op de deur, maar die wilden daar natuurlijk niks mee te maken hebben.” Binnen Groot-Brittanië ging de opbrengst ironisch genoeg eerst naar Duitse joden die waren gevlucht. Later kwam dit geld net als in de VS terecht bij een algemene pot voor binnenlandse goede doelen.

Populair in Midden-Oosten

Mein Kampf is ook al jaren in het Midden-Oosten makkelijk verkrijgbaar. De inwoners van Arabische landen pakken het er graag bij. Maar dat is nog niet alles. In november 2014 werd een aquarel die vermoedelijk geschilderd werd door Hitler in zijn jonge jaren geveild voor 113.000 euro. De identiteit van de koper werd geheim gehouden en hij kwam vermoedelijk uit het Midden-Oosten.

Dat zou niet toevallig zijn, want in verschillende Arabische en Aziatische landen kijken ze heel anders tegen de leider van nazi-Duitsland aan. Die hoge verkoopcijfers zijn makkelijk te verklaren met islamitisch antisemitisme, vindt Kellerhof. Bovendien heeft Hitler zich nooit vijandig opgesteld tegenover moslims.

De eerste druk van Mein Kampf uit juli 1925. Foto: Wikimedia Commons/Anton Huttenlocher.
De eerste druk van Mein Kampf uit juli 1925. Foto: Wikimedia Commons/Anton Huttenlocher.

Kunstmatige nieuwsgierigheid

Maar ook in Duitsland wordt Mein Kampf, zij het bewerkt of met wetenschappelijke noten, goed verkocht. De recent uitgebrachte, van wetenschappelijk commentaar voorziene versie haalde de winkels niet eens. De gehele eerste druk van 15.000 exemplaren ging er met de voorbestellingen al doorheen. Die nieuwgierigheid komt volgens Kellerhof door ‘falende Beierse politiek’. De deelstaat bezat na de oorlog altijd de auteursrechten, tot 1 januari van dit jaar.

Jarenlang werkte Beieren herdruk van het boek tegen. Te lang, meent de Duitse journalist. “Tot de jaren ’90 was het correct om te doen, maar er zijn inmiddels zoveel nieuwe generaties die er met meer afstand naar kunnen kijken. Het verbod creëerde een kunstmatige nieuwsgierigheid.”

Daarom vindt Kellerhof het ook net als verschillende Duitse docenten een goed idee om met mate in de schoolklas aandacht te besteden aan Mein Kampf. “Als een geëngageerde leraar er zo’n 2 uur per jaar aan besteed is daar niets op tegen. Daarmee ga je ook de mythe van een verboden boek tegen.”

Ethiek

Verboden of niet, men kan vraagtekens zetten bij het geld verdienen aan Hitler. Kellerhof vindt dat hij wel geld mag vragen voor zijn boek. “Ik vind het verwerpelijk om het origineel, zonder het te bewerken, uit te geven en daar geld aan te verdienen”, zegt de journalist. “Zelf heb ik natuurlijk ook een boek erover geschreven, maar daarmee heb ik context toegevoegd en dat heeft me veel tijd gekost. Ik heb het een goed leesbaar verhaal gemaakt, zo’n uitgave als die van mij is er volgens mij nog niet. Dat is mijn prestatie.”


Televisiezender Russia Today ging op reportage in Berlijn.

Find this content useful? Share it with your friends!

Artikel door: