Ga naar inhoud

Dossier Duitsland & Oekraïne

Voor Duitsland betekent de inval van Rusland in Oekraïne een keerpunt in de geschiedenis. ++ Laatste update dinsdag 15 maart 2022 ++

De Russische inval in Oekraïne is een keerpunt in de geschiedenis, stelt bondskanselier Olaf Scholz in een regeringsverklaring in de Bondsdag. In dit dossier houden we met regelmaat de ontwikkelingen bij.

Dinsdag 15 maart

De Duitse regering denkt koortsachtig na over een manier om burgers te ontlasten aan de pomp en bij de stijgende energieprijzen. Minister Christian Lindner van Financiën wil een ‘Tankrabbat’ bij het tankstation.

Een voorstel dat bondskanselier Olaf Scholz volgens ingewijden behoorlijk boos heeft gemaakt. En om minder afhankelijk te worden van Russisch gas, lijkt ook olie-en gaswinning in de Noordzee niet langer een taboe.

Dinsdag 8 maart

Na de eerder aangekondigde 100 miljard euro voor Defensie, gaat Duitsland nog een keer de portemonnee trekken: ditmaal gaat het om 200 miljard voor een versnelling van de Energiewende. Minister van Financiën Christian Lindner (FDP) presenteert woensdag de plannen om sneller onafhankelijk te worden van Russische energie. 

Lindner noemt in interviews deze week heel concreet 4 dingen, waar veel Nederlandse bedrijven staat te trappelen om meer zaken te doen met Duitsland.

  • Waterstof: Duitsland en Nederland zijn al in diverse samenwerkingsprojecten betrokken. Nederland heeft hier veel kennis rond transport, vanwege het gas. 
  • Windenergie: in windenergie op het land is Duitsland de kampioen, maar bij wind op zee kan de Nederlandse offshore sector veel kennis en expertise leveren
  • Laadinfrastructuur: Nederland heeft hier een voorsprong, en probeert Duitse industrie te overtuigen van Nederlandse aanpak 
  • Digitale industrie: ook hier zijn al diverse samenwerkingsprojecten tussen Duitsland en Nederland om de industrie te digitaliseren en moderniseren 

Deze projecten krijgen nu de wind in de rug. Toverbegrip hier is Europese autonomie, het belang van Europese samenwerking. De Nederlanders die hiervoor al pleiten, zullen sneller een luisterend oor vinden in Duitsland. Zeker nu het vertrouwen in Rusland en China historisch laag is.

Vrijdag 5 maart

Duitsland gooit het roer 180 graden om. De pacifistische buitenlandpolitiek kan in de prullenbak, nu Rusland Oekraïne is binnengevallen. Uitgerekend een kabinet met Groenen en sociaal-democraten investeert 100 miljard euro in defensie en wil in 2035 voor 100% op groene stroom draaien.

Maandag 28 februari

De Russische inval in Oekraïne brengt in de Duitse politiek een 180-graden ommekeer teweeg. Dingen die een paar dagen geleden nog ondenkbaar leken, zijn nu ineens mogelijk. Alsof Duitsland ruw wordt wakker geschud uit dromenland, schrijven de Duitse media. Een paar radicale veranderingen op een rij:

  1. Defensie: 100 miljard voor defensie, ophogen jaarlijks defensiebudget naar 2% BBP, wapenleveringen: Duitsland van pacifistisch land met historische schuld, wil militaire aanvoerder Europa worden
  2. Energie: Duitsland werkt versneld aan zelfstandigheid energievoorziening. Duitsland blijkt veel te afhankelijk van anderen voor energie. Investeert sneller in duurzame energie, maar ook LNG terminals. Laat taboe op kernenergie en kolen tijdelijk varen als overbrugging totdat Duitsland qua energie op eigen benen staat
  3. Financiën: Duitsland is bereid tot het maken van extra schulden om dit alles mogelijk te maken
  4. Sancties: Duitsland is onder hevige druk van EU en NAVO bereid mee te doen aan harde sancties die thuis veel pijn doen
  5. Industrie: Duitse bedrijfsleven ziet dat zakendoen in Rusland te risicovol is, vreest voor slecht imago en trekt zich terug

Zondag 27 februari

Historische toespraak van bondskanselier Olaf Scholz zondagmorgen in een speciale regeringsverklaring in de Bondsdag. Hij noemt de Russische invasie in Oekraïne een keerpunt in de geschiedenis en kondigt maatregelen aan:

  • Duitsland trekt eenmalig 100 miljard euro uit voor de versterking van de Bundeswehr. Daarnaast verhoogt Duitsland het jaarlijkse defensiebudget naar meer dan 2% van het BBP
  • “Duidelijk is dat we aanzienlijk meer moeten investeren in de veiligheid van ons land om onze vrijheid en onze democratie te beschermen.”
  • De nieuwe defensieplannen worden op 9 maart voorgelegd aan de Bondsdag
  • Duitsland sluit luchtruim voor Russische vliegtuigen
  • Duitsland gaat investeringen in LNG-terminals
  • Bekijk hier de complete de toespraak van Olaf Scholz
  • Duitse media noemen dit een historische paradigmawisseling in de Ostpolitik waar economische belangen voorop stonden in de hoop om Rusland in toom te houden
  • De pacifistische houding van de afgelopen decennia wordt aan de kant geschoven, wapenleveringen zijn mogelijk.
  • Alle partijen inclusief CDU (grootste oppositiepartij) steunen deze ommekeer. Nu duidelijk is dat diplomatie geen zin meer heeft, is Duitsland bereid om de in levensgevaar zijnde Oekraïners tegen Russische agressie te beschermen
  • De Duitse ommezwaai zal in veel gevallen pas merkbaar op de lange termijn. Wapens zijn niet zomaar beschikbaar en Duitsland is nog altijd afhankelijk van Duits gas
  • Duitsland verwacht economische effecten zoals een flinke stijging van de prijzen voor olie, graan en gas. Er komt steun voor getroffen Duitse bedrijven
  • De Europese integratie kan in een stroomversnelling raken. Het instrument voor het coronawederopbouwfonds kan ook worden ingezet om het schuldenplafond te verruimen
  • Meer Europese samenwerking op defensiegebied
  • Meer inspanningen om qua energie zelfstandiger te worden. Er zal worden nagedacht over het langer openhouden van de kerncentrales
  • Migratie: Duitsland zegt vluchtelingen op te willen vangen zoveel als nodig is, in samenspraak met andere EU-landen. Syriërs zijn uiteindelijk door Duitsland grotendeels zelf opgevangen. Dat lijkt Duitsers politiek nu niet te ontmoedigen deze uitspraken te doen.
  • Minister van Buitenlandse Zaken Annalena Baerbock (Groenen) verklaarde vorig jaar al waarom Nordstream 2 problematisch is. De Groenen stonden lang alleen in dit standpunt, sinds deze week is dat anders
  • Minister Robert Habeck van Economische Zaken en Klimaat: energiepolitiek is nu ook veiligheidspolitiek
  • Polen pleit voor versneld traject om Oekraïne toe te laten als lid van de Europese Unie
  • Berlijn gaat de straat op, bij het Bundeskanzleramt wappert naast de Europese en de Duitse nu ook de Oekraïense vlag

Zaterdag 26 februari

  • Duitsland heeft zijn verzet tegen het sturen van wapens aan de Oekraïne opgegeven. De leveringen is één van de maatregelen die eerder ondenkbaar leken in politiek Berlijn.
  • Het gaat in eerste instantie om 1.000 stuks tankafweergeschut en 500 stingerrakketten
  • Duitsland steunt alsnog het uitsluiten van Rusland uit het financiële systeem Swift
  • De uitsluiting is niet compleet, maar gericht op meest gebruikte banken door Rusland.
  • Achtergrond hier is dat compleet afsluiten Duitsland harder zou raken dan Rusland. Tegelijkertijd doet men nu wat moet. Er klonk zeer luide kritiek dat de Duitse reactie te lang duurde en dat men te soft zou reageren.
  • De eerste stap van de Duitse ommezwaai was natuurlijk het opschorten van de goedkeuring voor Nordstream 2

Vrijdag 25 februari

Luister naar Café Europa over de Russische invasie in Oekraïne. Na ongeveer 30 minuten de bijdrage van Derk Marseille over Duitsland. Het systeem Schröder en de Duitse naïviteit:

Duitsland & Oekraïne

Een vraag stellen of een aanvulling geven? Laat het de redactie weten: redactie@duitslandnieuws.nl

Find this content useful? Share it with your friends!

Artikel door: